Vergelijk 60.0000+ hondenproducten van 700+ merken uit 35+ webshops

Vergelijk 60.0000+ hondenproducten

Terug

7 december 2017, door nl-nl in Hondengedrag

Dominantie en agressie; twee taboes?

Dominantie en agressie; twee taboes?

Ik lees het heel erg vaak; verhalen, opmerkingen of wat dan ook over dominante honden. Ook over agressie lees ik vaak negatieve berichten. Waarom is dat eigenlijk? Tijd om deze twee begrippen eens uit te leggen.

Dominante hond

Om maar met de deur in huis te vallen: de dominante hond bestaat niet. Een hond kan dominant gedrag vertonen in een bepaalde context en altijd ten opzichte van een andere hond meestal. De termen dominant en dominantie worden helaas vaak verkeerd gebruikt en daardoor lijkt er op een bepaalde manier een taboe te rusten op beide termen.

Vaak lees ik dat mensen schrijven over hun dominante hond als de hond dominant gedrag vertoont naar een andere hond. De conclusie die mensen vaak trekken is dan verkeerd; deze betreffende hond is niet dominant, maar gedraagt zich dominant ten opzichte van de ander in die situatie (context) op dat moment. Wellicht komt deze eerst genoemde hond eens een andere hond tegen in een andere situatie en laat hij onderdanig gedrag zien ten opzichte van diezelfde hond.

Zonder submissie geen dominantie

Dominant gedrag van een hond dient erkend te worden door de andere hond door middel van submissieve (= onderdanige) signalen en/of gedrag. Wordt het dominante gedrag niet erkend, dan is er geen sprake van dominantie. Er is verschil tussen actieve submissie en passieve submissie. Bij actieve submissie nadert een hond een andere hond in een lage (onderdanige) houding. Bij passieve submissie reageert de hond op dominant gedrag van een andere hond door in een zij of rugligging te liggen in een lage houding (staart en oren lager dan neutraal*).

Dominant gedrag

Een hond die een hoge houding heeft (oren hoog/naar voren, stevig ogend lijf, staart hoger dan neutraal*, vier poten gestrekt (niet stram)) heeft geen dominante houding. Dominant gedrag bestaat echt uit bepaalde ‘handelingen’ (gedrag) van de hond.

Aantal duidelijke onderdelen die in bepaalde context als dominant gedrag kunnen worden gezien
  • Over de snuit bijten
    De ene hond bijt met de bek in de snuit van de andere hond. Dit gedrag wordt ook waargenomen tijdens spel, dan is het over het algemeen zachter.
  • Kop opleggen
    De ene hond legt zijn kop op de schouder van de andere hond.
  • Poot opleggen
    De ene hond legt een voorpoot over de schouder van de andere hond.

wolven gedragHet is dus altijd heel erg belangrijk om naar de context te kijken waarin gedrag plaatsvindt. Dus in welke situatie de hond bepaald gedrag laat zien, altijd ten opzichte van, meestal een andere hond. Zoals ik hierboven al schreef, kan de ene hond dominant gedrag laten zien ten opzichte van een andere hond in een bepaalde situatie, maar als de situatie verandert, kan de hond heel ander gedrag laten zien. En nogmaals; je spreekt pas van dominant gedrag als er ook submissief gedrag waargenomen wordt.

Dominantiehandelingen tijdens de training

Op sommige hondenscholen wordt nog gewerkt met dominantiehandelingen; handelingen die de hond ‘moet ondergaan’. Ik vraag me af of dit per sé moet. Het kan voor ongewenste situaties zorgen als de band tussen jou en je hond (nog) niet goed en sterk is (op basis van wederzijds vertrouwen).

Gelukkig is het inmiddels achterhaald dat je als mens de onderdanigheid van je hond moet afdwingen door middel van eerdergenoemde dominantiehandelingen.  Als de band met je hond gestoeld en gebouwd is op vertrouwen, dan is afdwingen van submissie absoluut onnodig en zelfs vol risico. Als de band dus niet goed is en je gaat doormiddel van dominantiehandelingen submissie afdwingen bij je hond, kan het zijn dat je hond dus niet submissief reageert en dan heb je een probleem. Submissie afdwingen kan ook eigenlijk niet; de hond zal of agressief reageren (lees verder wat er bedoelt wordt met agressie) of angstig reageren; beiden wat mij betreft ongewenst in jouw relatie met je hond en beiden geen voorbeeld van submissief gedrag.

Er valt weinig te zeggen over de dominantierelatie tussen mens en hond, omdat daar geen tot weinig onderzoek naar gedaan is.

Agressie

Agressie lijkt een taboe; mensen vinden het vaak vervelend in mijn ervaring als er over agressie en agressief gedrag gesproken wordt. Terwijl dat niet nodig is vind ik.

Elk gedrag dat een hond laat zien heeft een doel. Bepaalde gedragselementen (onderdelen van gedrag) horen echt bij elkaar; denk aan eten zoeken, drinken zoeken, eten en drinken. Dit hoort bij het gedragssysteem ‘voedselverwervingsgedrag’.

Zo is het ook met agressief gedrag; dit gedrag behoort tot het brede gedragssysteem ‘agonistisch gedrag’. Al het gedrag behorend bij vluchten tot en met vechten (agressie) valt onder dit gedragssysteem.

Er valt veel gedrag onder agressie. Fixeren is daar een voorbeeld van. Als een hond onafgebroken in een verstilde (soms verstijfde) houding kijkt naar een andere hond, is dat al agressief gedrag. Grommen, tanden laten zien en bijten vallen uiteraard ook onder agressief gedrag.

Zekere en onzekere (angst) agressie

Er is een onderscheid te maken tussen zekere en onzekere agressie, de laatste wordt ook wel aangeduid als angstagressie. Het verschil is te zien in het gedrag van de hond die de agressie vertoont. Hier een plaatje (Konrad Lorentz, 1952) die zekere en onzekere agressie laat zien aan de kop van een grijze wolf (canis lupus lineaus), de gedeelde voorouder van de wolf en de hond (de onbetwiste voorouder van onze huishond).

Hier is te zien dat de wolf de oren naar achter heeft en de mondhoeken ver naar achter (op plaatje twee en drie).

Hier is het minder duidelijk; dit noemen we ambivalent. De oren zijn niet helemaal naar achter of naar voren, ook de mondhoeken zijn minder ver naar achter dan de foto hierboven.

Hier is te zien dat de oren naar voren gericht zijn en de mondhoeken niet naar achteren.

Op alle afbeeldingen (op afbeelding twee en drie) dat de neus van de wolf rimpelt. De bovenste afbeelding vertoont de wolf onzekere agressie, op de onderste afbeelding is zekere agressie te zien. Het gedrag dat behoort bij agressie in dit plaatje: fixeren, gerimpelde neus, tanden laten zien. Er zit natuurlijk geen geluid bij maar je zou je kunnen voorstellen dat er gegrom te horen is.

Erkennen

In plaats van moeilijk te doen en agressie te blijven behandelen als taboe, is het wat mij betreft verstandiger om agressief gedrag te leren kennen, erkennen, herkennen en begrijpen. Er is veel onderzoek gedaan naar agressie, bij zowel wolven als honden. Agressie en agressief gedrag moet absoluut serieus genomen worden en niet worden onderschat. Ervaar je agressie gerelateerde problemen bij je hond, is het altijd verstandig om een deskundige in te schakelen die je kan helpen.

Samengevat

Er valt veel meer te schrijven over agressie en dominantie. Je kan er een hele studie van maken. Ik denk dat dit blog voldoende stof tot nadenken biedt en hopelijk ook de interesse gewekt heeft om meer te lezen over deze twee belangrijke en moeilijke begrippen in het leven van en met de hond. Het is niet allen verstandig maar ook heel leuk en interessant om je eigen hond te leren kennen en leren lezen! En dan natuurlijk de uitdaging die hoort bij het lezen van de hond; eerst kijken en objectief benoemen wat je ziet voordat je een conclusie trekt van wat je ziet. Vergeet hierbij natuurlijk de context en eventuele andere honden niet. Veel plezier!

*Hoger dan neutraal:  de neutrale staartstand verschilt per ras en, binnen het ras, per individu. De neutrale staartstand van een windhond is over het algemeen de staart tussen de achterpoten, terwijl de neutrale staartstand van een Beagle over het algemeen recht omhoog is. Het is dus verstandig om uit te zoeken wat de neutrale staartstand van jouw hond is. Neutraal wil zeggen: niet hoog, niet laag; de hond is ontspannen en vertoond geen stresssignalen

* Lager dan neutraal: het tegenovergestelde van hierboven.

nl-nl

Geschreven door nl-nl in Hondengedrag

(2) Tips en ervaringen
Schrijf een reactie

Tiny tulner zegt op 9 december 2017:

Het neemt bij sommige honden erg veel tijd om zijn gedrag te herkennen, het is soms zo subtiel…zeker als er onzekerheid onder ligt ..na allerlei verschillende goed bedoelde raadgevingen raakte ik alleen maar het spoor bijster. En besloot te gaan vertrouwen op de band die we inmiddels hebben opgebouwd …..sindsdien gaat het steeds beter . Maar we zijn er nog niet….ik heb het over een Roemeense straathond

Reageer op dit bericht

A.Flierman zegt op 13 december 2017:

Ik heb mijn hond gewoon bij anderen gelaten en zo dat hij niet kon wegglopen.
Gingen er als vijanden in en kwamen als dikke vrienden er weer uit,
Reageert sinds dien niet meer op andere honden en maakt de ene na de andere vriend.
Hij is vooral gek op kleine hondjes het is een St.Bernard waar veel mensen zelf al bang van worden doordat ze vaak groot en zwaar zijn, Het is niet de hond!!! Maar de eigenaar die dit veroorzaakt .
Als ze willen laat ik ze hem gewoon aaien en zeg erbij altijd van voren zodat hij ziet wat er gaat gebeuren.
Zelf schrik ook als ik onverwacht op mijn schouders wordt getikt. !!~ De hond dus ook !!

Reageer op dit bericht

Schrijf een reactie